– Sektor rolno-spożywczy pozostaje jednym z filarów polskiej gospodarki – odpowiada za ponad 19 proc. wartości produkcji sprzedanej całego przemysłu. Jego znaczenie wykracza jednak daleko poza sam wymiar ekonomiczny. To sektor strategiczny, który decyduje zarówno o bezpieczeństwie żywnościowym kraju, jak i o pozycji eksportowej Polski na rynkach międzynarodowych. Obecna bardzo niestabilna sytuacja geopolityczna i gospodarcza wymaga, aby zapewnić temu sektorowi jak najbardziej stabilne warunki funkcjonowania – podkreślił dr Andrzej Gantner, Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności.

W ocenie uczestników konferencji ostatnie lata przyniosły kumulację nowych obowiązków regulacyjnych, obejmujących jednocześnie wymogi środowiskowe, fiskalne, technologiczne i sprawozdawcze. Brak koordynacji pomiędzy kolejnymi projektami ustaw powoduje narastanie kosztów stałych przedsiębiorstw, ogranicza zdolność inwestycyjną oraz utrudnia długofalowe planowanie działalności.

– Wprowadzenie dwuletniego moratorium legislacyjnego pozwoliłoby przede wszystkim ustabilizować otoczenie prawne, w którym funkcjonują producenci żywności. Dziś rolnicy i przedsiębiorcy potrzebują przewidywalności, aby móc planować inwestycje i rozwój gospodarstw. Ograniczenie nadtranspozycji przepisów unijnych oraz wstrzymanie nowych regulacji zwiększających koszty działalności i obciążenia administracyjne jest niezbędne, by utrzymać konkurencyjność polskiego rolnictwa i przetwórstwa, a w szczególności sektora mleczarskiego – powiedziała Agnieszka Maliszewska, Prezes Zarządu Polskiej Izby Mleka.

Podczas konferencji przedstawiciele sektora zwrócili uwagę na szereg projektów legislacyjnych, które w ich ocenie mogą negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie sektora rolno-spożywczego. Wśród nich wskazywano m.in. na projekt zmian w przepisach dotyczących udostępniania informacji o środowisku (UD224), który może wydłużyć procedury administracyjne związane z inwestycjami w produkcji zwierzęcej, projekt systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta dla opakowań (UC100/ROP), budzący obawy o znaczący wzrost kosztów dla producentów żywności, a także planowane zmiany w przepisach dotyczących zdrowia publicznego i podatków, które mogą zwiększyć obciążenia dla krajowego przemysłu przetwórczego.

– Sektor rolno-spożywczy działa dziś pod ogromną presją wydarzeń globalnych. Wojna na Bliskim Wschodzie, trwający konflikt na Ukrainie oraz kolejne umowy handlowe negocjowane przez Komisję Europejską – w tym szczególnie Mercosur – powodują dużą niepewność i utrudniają planowanie działalności gospodarczej. W takiej sytuacji dokładanie sektorowi dodatkowej presji regulacyjnej na poziomie krajowym jest po prostu niepotrzebne. Dziś rolnictwo potrzebuje przede wszystkim stabilności i przewidywalnych warunków prowadzenia biznesu – powiedział Jacek Zarzecki, Wiceprzewodniczący Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny.

Zdaniem organizacji branżowych wprowadzanie tych zmian w krótkim czasie i bez odpowiednich okresów dostosowawczych może prowadzić do wzrostu kosztów działalności, zwiększenia obciążeń administracyjnych oraz ograniczenia inwestycji w sektorze produkcji żywności.

– Wdrażanie kolejnych regulacji w krótkim czasie, bez odpowiedniego ich przygotowania, okresów przejściowych i możliwości dostosowania się przedsiębiorstw, zwiększa ryzyko prowadzenia działalności w sektorze produkcji żywności. W praktyce oznacza to ograniczanie inwestycji, spadek konkurencyjności polskich produktów na rynkach zagranicznych oraz realne ryzyko wzrostu cen żywności – podkreślił dr Witold Choiński, Prezes Zarządu Związku POLSKIE MIĘSO.

Podkreślono także, że nadmierne obciążenia regulacyjne mogą prowadzić do niezamierzonych skutków, takich jak rozwój szarej strefy, wzrost importu żywności spoza Unii Europejskiej czy przenoszenie części produkcji do krajów o niższych kosztach regulacyjnych.

– Najbardziej dotkliwe skutki nadmiernej i często nieskoordynowanej legislacji odczuwają małe i średnie przedsiębiorstwa oraz gospodarstwa rolne. Nie dysponują one zasobami pozwalającymi w krótkim czasie dostosowywać się do stale zmieniających się przepisów. W praktyce prowadzi to do ograniczania działalności, wstrzymywania inwestycji modernizacyjnych i osłabienia potencjału rozwojowego całej branży – powiedział Dariusz Goszczyński, Prezes Zarządu Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej.

Wyjątki mogłyby dotyczyć jedynie regulacji związanych bezpośrednio z bezpieczeństwem żywnościowym oraz zobowiązaniami wynikającymi z prawa Unii Europejskiej, przy zachowaniu zasady „UE+0”. Jej stosowanie oznacza powstrzymanie się od wprowadzania bardziej restrykcyjnych krajowych przepisów, niż wymagają tego regulacje unijne. Takie podejście pozwoliłoby uniknąć nadmiernego obciążania krajowych producentów dodatkowymi wymogami administracyjnymi i kosztami, a tym samym zachować równe warunki konkurencji na jednolitym rynku UE. Jednocześnie wszelkie działania legislacyjne w tym zakresie powinny być oparte na szerokim konsensusie z organizacjami reprezentującymi sektor.

Organizacje sektora rolno-spożywczego apelują do władz państwowych o pilne podjęcie działań na rzecz wprowadzenia moratorium legislacyjnego. Zdaniem przedstawicieli sektora stabilne i przewidywalne prawo jest ważne dla utrzymania bezpieczeństwa żywnościowego kraju, dalszego rozwoju eksportu oraz zachowania silnej pozycji polskiej żywności na rynkach międzynarodowych.

Pod apelem podpisało się kilkadziesiąt następujących organizacji:

• Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców
• Polska Izba Mleka
• Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny
• Związek POLSKIE MIĘSO
• Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza
• Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych
• Krajowa Rada Izb Rolniczych
• Federacja Przedsiębiorców Polskich
• Związek Przedsiębiorców i Pracodawców
• Federacja Gospodarki Żywnościowej RP
• Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka
• Polskie Zrzeszenie Producentów Bydła Mięsnego
• Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego
• Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie
• Unia Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego UPEMI
• Krajowa Izba Gospodarcza– Komitet Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
• Ogólnopolski Związek Producentów Drobiu „Poldrób”
• Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz
• Polska Izba Nasienna
• Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego
• Ogólnopolski Związek Plantatorów Tytoniu w Grudziądzu
• Okręgowy Związek Plantatorów Tytoniu w Augustowie
• Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej "POLSUS"
• Krajowy Związek Pracodawców – Producentów Trzody Chlewnej „POLPIG”
• Polski Związek Ogrodniczy
• Polski Związek Producentów Ziemniaków i Nasion Rolniczych
• Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych
• Związek Producentów Cukru
• Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy
• Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych
• Polskie Forum Wieprzowiny
• Polskie Stowarzyszenie Obsługi Rolnictwa POLSOR
• Polskie Stowarzyszenie Producentów Wyrobów Czekoladowych i Cukierniczych POLBISCO
• Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich
• Stowarzyszenie „Agrointegracja”
• Stowarzyszenie Branży Grzybów Uprawnych
• Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków